Krakau Filmmuziekfestival 2026

Read the article in English.

De maand mei is al jarenlang een zeer belangrijke maand voor Soundtrackwereld. Het is de maand waarin ik het Krakau Filmmuziekfestival (FMF) bezoek, een festival waar ik al vele malen ben geweest, zelfs al vóór de oprichting van Soundtrackwereld in 2017. Het FMF bestaat nog veel langer en vierde dit jaar zijn 19e editie. Het was echter het eerste jaar onder nieuw leiderschap, nadat Agata Grabowiecka het stokje had overgenomen van Robert Piaskowski. Het is een festival waar ik altijd zonder na te denken na toe ga, na alle fantastische ervaringen die ik in het verleden heb gehad, maar ik was wel benieuwd hoe dit festival er onder het nieuwe leiderschap uit zou zien.

De concerten

13 mei: FMF Awards Gala: “Duduś” Matuszkiewicz | Kuźniak | Mancini

Het eerste concert van het festival vond plaats op woensdagavond en was voor mij een nieuwe ervaring, aangezien ik nog nooit eerder bij een bigbandconcert op het FMF was geweest. Dit concert kon in twee verschillende delen worden onderverdeeld. In het eerste deel konden we luisteren naar de bigband die allerlei muziek speelde van de Poolse componisten Jerzy “Duduś” Matuszkiewicz en Henryk Kuźniak, die enkele decennia geleden actief waren, evenals muziek van hun Amerikaanse tegenhanger uit diezelfde periode, Henry Mancini. Ik ben redelijk bekend met de muziek van Mancini, zoals The Pink Panther en andere van zijn soundtracks, maar ik had nog nooit muziek gehoord van deze Poolse componisten, die in Polen zelf zeer bekend zijn. Tussen de heerlijke, luchtige muziek door, uitgevoerd door Big Band Małopolski, werden verschillende prijzen uitgereikt, waaronder de Young Talent Award, de Polish Soundtrack Award en de Publieksprijs. 

Na de pauze was het podium aangepast en was er een kleiner podium bijgezet met een drumstel erop. De drummer kreeg gezelschap van een contrabassist en componist Mikołaj Trzaska, die saxofoons en basklarinet zou spelen. In de tweede helft konden we luisteren naar de muziek van Trzaska, die een beetje jazzy was, maar vooral experimenteel, met allerlei geluiden van de houten blaasinstrumenten en de contrabas. Zelfs de drummer had een drummachine voor verschillende vreemde geluiden. Het was muziek die ik kon waarderen, maar niet echt iets waar ik lang van kon genieten.

14 mei: The Magic of James Newton Howard

De belangrijkste gast op dit festival was James Newton Howard. Nadat ik zijn concert in 2017 had bijgewoond, keek ik ernaar uit om zijn muziek dit jaar opnieuw te horen. Net als bij dat vorige concert zou hij zelf het orkest dirigeren en tussen de stukken door het publiek toespreken. Op het programma stonden allerlei suites van zijn filmmuziek, gecomponeerd gedurende zijn indrukwekkende carrière, waarvan sommige speciaal voor dit concert waren gearrangeerd.

Het was een lang concert, bijna vier uur. Tussendoor waren er enkele Poolse toespraken, waaronder een ongemeen lange toespraak van  twee lokale politici die de Kilar-prijs aan James Newton Howard uitreikten, maar het grootste deel van de tijd werd besteed aan het luisteren naar de muziek van de componist. De stukken bevatten niet alleen Newtons iconische thema’s, maar ook fragmenten uit verschillende scènes in de films, wat resulteerde in een fantastische demonstratie van hoe briljant zijn filmmuziek is. Waar hij niet zo bedreven in is, is in dirigeren. Daar was hij tijdens de avond heel open over en gaf daarbij aan dat hij niet foutloos aan het dirigeren was. Naar mijn mening deed hij het prima, maar op bepaalde momenten merkte ik dat een professionele dirigent sommige stukken naar een nog hoger niveau had kunnen tillen. Dat zou die avond echter minder een James Newton Howard-show hebben gemaakt, en dat is precies wat we kregen: een mooie James Newton Howard-ervaring.

15 mei: Immersive Experience: Hauschka

Een andere grote gast op het festival was Volker Bertelmann, die een Oscar heeft gewonnen voor zijn filmmuziek voor All Quiet on the Western Front. Dit concert zou echter niet in het teken staan van zijn soundtracks. Hij zou als zijn alter ego Hauschka op een geprepareerde piano en andere elektronische apparaten om hem heen muziek improviseren, geïnspireerd op zijn nieuwste album, Philanthropy. 

Ik ben niet de grootste fan van experimentele muziek, maar deze keer kon ik me prima in de muziek inleven. De geprepareerde piano is een heel interessant instrument, en de klanken en patronen die Bertelmann weet voort te brengen, zijn erg boeiend. Het hoogtepunt voor mij was de finale van zijn uur-durende stuk, waarin Bertelmann van zijn kruk opstond en allerlei voorwerpen uit de piano begon te halen, zoals een schroevendraaier, een kleine tamboerijn, plakband en verschillende andere gekke dingen. Nadat hij ze had verwijderd, ging hij weer achter de piano zitten om zonder enige hulpstukken emotionele melodieën te spelen. Maar daar bleef het niet bij. Als toegift pakte hij tape en gebruikte die om wat snaren in de piano te manipuleren voor zijn laatste stuk. Het was een uitstekende finale van deze zeer interessante muzikale reis.

16 mei: FMF International TV Series Gala

Ongeveer tien jaar geleden begon het FMF de gigantische sportaccommodatie Tauron Arena te gebruiken als een van zijn concertzalen, onder meer voor een concert in 2015 dat in het teken stond van televisiemuziek. Na de coronajaren keerde het FMF geleidelijk terug naar deze locatie door er films te vertonen met live orkestbegeleiding. Dit jaar was het de eerste keer dat ze terugkeerden met een gevarieerd programma en tevens hun tweede televisieconcert in deze arena. 

Op het programma van dit televisieconcert stond muziek van talrijke gasten die voor het festival waren uitgenodigd, waaronder Jeff Russo, James Newton Howard, Bartosz Chajdecki en Cristobal Tapia de Veer. We konden ook genieten van muziek van Mick Giacchino, die als gast was aangekondigd maar op het laatste moment niet kon komen. Een van mijn favoriete stukken was de suite uit Star Wars, met onder andere muziek van Kevin Kiner, die ik nog nooit live had gehoord, en de muziek uit The Studio, met Antonio Sánchez zelf achter het drumstel. De componist die hier echter zeker genoemd moet worden, is Brian Tyler. Hij dirigeerde zijn muziek uit Yellowstone en gaf ook een voorproefje van zijn nieuwe project, Are We Dreaming, dat een gedurfd statement was van geluid, licht en een vleugje orkest en koor. Hoewel ik nog steeds de voorkeur geef aan een traditionele concertzaal boven een sportarena, ben ik blij dat het FMF het weer voor elkaar heeft gekregen om een arena te vullen met mensen die van soundtracks genieten. 

17 mei: REscoringWajda

Op de middag van de laatste dag van het festival werd een speciaal concert georganiseerd. In de iconische zoutmijnen bij Krakau bracht het Polish  Radio Choir muziek uit de films van de Poolse regisseur Andrzej Wajda ten gehore. Helaas was ik niet bij dit optreden aanwezig.

17 mei: Harry Potter and the Philosopher’s Stone in Concert

Het laatste concert van het festival vond opnieuw in de Tauron Arena plaats, waar we de eerste Harry Potter-film op een reusachtig scherm konden bekijken terwijl het orkest de filmmuziek ten gehore bracht. Het concert was een familieconcert, wat betekende dat de film in het Pools was nagesynchroniseerd met Engelse ondertiteling. Dirigent Benjamin Pope gaf het publiek ook de instructie dat het oké was om hun favoriete personages op het scherm toe te juichen en degenen die ze niet leuk vonden uit te jouwen. Dit concert was voor het jonge publiek een mooie kennismaking met filmmuziek. 

Panels

Niet alleen de avondconcerten zijn belangrijk tijdens het festival. Er zijn overdag ook tal van bijeenkomsten die de moeite waard zijn. Dit jaar waren er wel veel panels gericht op de filmindustrie die mij niet erg interesseren, met uitzondering van het panel met publicisten Ray Costa en Jana Davidoff, die over hun ervaringen vertelden. Er waren ook veel fantastische panels voor liefhebbers van filmmuziek, waaronder ontmoetingen met James Newton Howard en Brian Tyler.  

Karnets

Een noviteit in deze editie was de omgang met bezitters van een zogenaamd ‘karnet’ (het Poolse woord voor ‘pas’), waarmee je toegang kreeg tot alle avondconcerten. Dit jaar kregen ze wat extra aandacht van de festivalorganisatoren. Ze ontvingen een geweldige goodiebag met exclusieve items, waaronder een mooie FMF-tas en -speldje. Ze kregen ook kaartjes voor een officiële FMF-afterparty, maar de kers op de taart was een privésessie met Jeff Russo, waar ik met industry-pas niet bij aanwezig mocht zijn. Ik vind dit een geweldig idee om deze trouwe festivalfans te belonen, en ik hoop dat de organisatie dit volgend jaar zal voortzetten.

Conclusie

Het is altijd lastig om een conclusie voor dit festival te schrijven, want er is een reden waarom ik er al sinds 2011 naartoe ga. Het is simpelweg een van de beste bestemmingen voor liefhebbers van filmmuziek. Ik vind het geweldig dat de meeste panels weer in het festivalkantoor op de hoofdmarkt plaatsvonden, in plaats van aan de andere kant van de stad zoals vorig jaar. Het is een fantastisch festival als je in de industrie werkt of wilt werken: ik heb zoveel mensen zien groeien in hun carrière dankzij dit festival. Het is ook een van de plekken waar je moet zijn als je in contact wilt komen met een van de uitgenodigde componisten. Bovendien kun je genieten van briljante concerten met veel muziek die je nog nooit live hebt gehoord, met zelfs opnieuw een groot concert in de Tauron Arena. Het was opnieuw een geweldige editie van dit festival, georganiseerd door een fantastisch team dat voor het eerst onder leiding stond van Agata Grabowiecka.  Ik ben ervan overtuigd dat dit festival in goede handen is.

Foto’s